Çin’in Mars keşif aracı Zhurong, Mars’ta yeraltında gömülü, tuhaf altıgen yapılar buldu

Çin’in Mars’taki keşif aracı Zhurong, Kızıl Gezegenin en büyük çarpışma havzalarından biri olan Utopia Planitia’yı keşfetmek maksadıyla Mars’a inen birinci Çin misyonuydu. Bu bölge 1976’da Viking 2 tarafından ziyaret edildi ve on yıllardır süren teknolojik ilerleme, Zhurong’un bölge hakkında yeni bilgiler sunabileceği manasına geliyordu. Bu yeni bilgilerin kimileri gezegenin yüzeyinin altından geldi. Keşif aracı, yüzeyin altına gömülü 16 çokgen yapı buldu.

Araştırmacılar, bu yapıların, başlangıçta yüzeyde olan yerde çatlakların oluşmasına yol açan donma-çözülme döngüleri bağlamında oluştuğuna inanıyor. Mars’taki öbür bölgelerde de görüldüğü üzere, süblimleşme ve donma, araziyi tuhaf formlarda oyabiliyor ve görünene nazaran bu süreç, Mars’ta yeni bir şey değil ve milyarlarca yıldır devam ediyor olabilir.

Zhurong’un radarından elde edilen bilgiler, bu çatlak arazinin bir kısmının ve çokgen yapısının gömülebileceğini gösteriyor. Oluşum yerin 35 metre altında yer alıyordu. Evvelki çalışma bölgenin dikey katmanlarına odaklanmıştı. Bu bilgiler, yaklaşık 3 milyar yıl evvel havzayı dolduran birkaç aralıklı selin meydana geldiğini gösteriyordu. Yeni çalışma, 1,9 kilometre boyunca radar tahliline bakarak katmanların yatay olarak nasıl olduğunu ortaya çıkardı.

Mars evvelden volkanik bir gezegendi ve hatta Güneş Sistemindeki en yüksek yanardağ Mars’taydı. NASA’nın InSight’ı tarafından Kızıl Gezegen’de kaydedilen Mars zelzeleleri üzere kimi jeolojik olaylar günümüze kadar devam ediyor.

Bu nedenle araştırmacılar gömülü yapının lav kökenli olma ihtimalini göz önünde bulunduruyordu. Dünya’da Devler Geçidi üzere bu çeşit birkaç farklı örnek görülebiliyor. Lakin Zhurong’un keşfettiği yerde bazaltik çıkıntılara dair hiçbir ispat bulunmadı için grup, yapıların değişen iklimlerdeki termal süreçlerden oluşan tortul olduğundan epeyce emin.

Bu çalışmanın tahminen de en ilgi cazibeli sonucu bu olabilir. Şayet çokgen yapılar donma-çözülme olaylarını gerektiriyorsa, eski Mars’ın ikliminin çok daha değişken olması gerekirdi. Utopia Planitia alçak-orta enlemlerde, Mars ekvatorunun 25 derece kuzeyinde bulunuyor. Lakin gezegenin eğimi daha yüksek olabilirdi, hasebiyle bölge çok farklı mevsimler yaşamış olabilir.

Katmanlar geçmişte daha fazla olayın yaşandığını gösteriyor. Çokgen yapılar kendilerine hiç benzemeyen gereç katmanlarına gömülmüştü. Bu yüzden onları oluşturan ıslak ortam kaybolmuş olması ya da bilinmeyen öbür bir jeolojik olayın gerçekleşmiş olması mümkün olabilir.

Çalışma Nature Astronomy’de yayınlandı.

Oyun Haberleri

Değerlendirme
0 (0 Oy)