Ölürken hayatımızın sinema şeridi üzere gözlerimizin önünden geçmesi: Ne kadar yanlışsız?

Bu durumdan pek şad olmasak da, bir gün hepimizin hayatının sonlanacağını biliyoruz. Ve o son anlarda ve sonrasında bizi nelerin beklediğine dair yalnızca kestirimde bulunabiliyoruz. Lakin geçtiğimiz birkaç yılda araştırmacılar, son nefesimizi verirken beynimizde neler olduğuna dair kimi etkileyici bilgiler elde etti ve vefat tecrübesine dair enteresan bakış sağladı.

Örneğin Şubat 2022’de bilim insanları, kalp krizi geçirerek hayatını kaybeden 87 yaşındaki bir adamın beyin aktivitesini talih yapıtı kaydetti. Hasta, bu ölümcül anın öncesinde epilepsi tedavisinin bir kesimi olarak beyin dalgalarını daima izleyen bir aygıta bağlıydı ve mevt anından itibaren elde edilen elektroensefalografi (EEG) kayıtları, araştırmacıların mevt eşiğini geçtiğimizde neler olduğuna dair beklenmedik bilgiler elde etmelerini sağladı.

EEG, şaşırtan bir biçimde hayal görme ve anıların hatırlanmasıyla alakalı beyin aktivite modellerinin, kalbimiz atmayı bıraktığı anda etkin olduğunu ve bir müddet boyunca devam ettiğini gösterdi. Yalnızca bu bilgi ile kesin bir sonuca varmak imkansız olsa da, hafıza ve hatırlama ile ilgili beyin aktivitesi, öldüğümüzde hakikaten hayatımızın gözümüzün önünden bir sinema şeridi üzere geçtiğini önerebilir.

Michigan Üniversitesi, Michigan Tıp Fakültesi’nin nöro-yoğun bakım ünitesinde (YYBÜ) hayatını kaybeden dört kalp krizi hastasını içeren daha sonraki bir çalışmanın sonuçlarıyla bu mümkünlük daha da güçlendi. Hastaların vefat etmeleri sırasındaki sinirsel salınımlarını izleyen araştırmacılar, beynin “sıcak bölgesi” olarak isimlendirilen, temporal, paryetal ve oksipital lobların kesişiminde bulunan ve hem düş görme hem de şuurlu niyet ile kontaklı olan bölgede bir aktivite yükselişi gözlemledi.

Ölümden dönenler ne diyor?

Ancak bu beyin aktivite kalıplarının gerçek tecrübeye nasıl dönüştüğünü anlamak için araştırmacıların ölen ve hayata geri dönen beşerlerle konuşması gerekiyordu. Kısa müddetliğine ömürlerini kaybetmelerinin akabinde hayata geri döndürülen hastaların tecrübelerini araştıran devam eden bir projenin modülü olarak, bilim insanları kısa bir müddet evvel ABD ve İngiltere’deki çok sayıda hastanede gerçekleştirilen bir dizi röportajdan elde edilen bilgileri yayınladı.

Verilerinin bir kısmını 2019’da yayınlayan müellifler, çalışmaya katılanların yüzde 86’sının parlak bir ışık gördüğünü bildirdiğini, yüzde 54’ünün ise değerli hayat olaylarını yine yaşadığını ve gözden geçirdiğini, bunun da vefatla ilgili en yaygın iki klişeyi doğruladığını buldu. Genel olarak vefat tecrübesi beğenilen ve canlandırıcı olarak tanımlandı: İştirakçilerin yüzde 95’i vücutlarını terk ederken bir sevinç ve huzur duygusu hissettiklerini söylerken, tıpkı oranda iştirakçi da olayın kendilerini olumlu istikamette değiştirdiğini söyledi.

Bu yılın başlarında daha detaylı sonuçlar sunan araştırmacılar, birçok hastanın görünüşte komada olmalarına karşın CPR uygulanırken yürütülen tıbbi prosedürlerin aslında farkında olduklarını buldu. Ayrıyeten, beşte birinden fazlası, muharrirlerin “bilinç-üstü hatırlanan mevt deneyimi” olarak isimlendirdiği olayı yaşıyordu ve bu olay, onların gidiş ve dönüşlerinin, ömür geçmişlerini, kimliklerini ve gayelerini yine değerlendirmelerine ve farklı bir açıdan bakmalarına imkan sağladığı manasına geliyor.

Yine de, bu yeni datalara karşın mevt, bilimsel açıklamalardan kaçan karanlık bir husus olmaya devam ediyor. Örneğin, beynin bu tıp tanım edilemez tecrübeler üreterek kendi yok oluşuna nasıl ve neden reaksiyon verdiği meçhul. Her ne kadar büyük ölçüde spekülatif ve kanıtlanmamış olsa da, önerilen teorilerden biri, beynin, öldüğümüzde oksijen yokluğunda nöronları canlı tutmak emeliyle güçlü psikedelik bileşik olan DMT’yi hür bırakmasıdır. Bu teklif, mevt anında yaşandığı anlatılan olayların kimilerini açıklayabilse de, bu çeşit tezlerin doğrulanabilmesi için daha fazla araştırma yapılması gerekiyor.

Oyun Haberleri

Değerlendirme
0 (0 Oy)